-->
Τετάρτη 29 Οκτωβρίου 2008
Συναυλία Εκκλησιαστικού Οργάνου
-->
Κυριακή 28 Σεπτεμβρίου 2008
Λειτουργία σε Τζαζ μορφή
Η Λειτουργία σε Τζαζ
(για χορωδία, εκκλησιαστικό όργανο, κρουστά και σαξόφωνο)
Επ’ ευκαιρία τουρνέ μιάς γερμανικής χορωδίας στην Ελλάδα θα παρουσιαστεί τον Οκτώβριο για πρώτη φορά στην Ελλάδα μία μοντέρνα μουσική εκδοχή τής Λειτουργίας.
Περίπου 60 τραγουδίστριες και τραγουδιστές προετοιμάζονται για τον σκοπό αυτό από τον παρελθόντα Μάρτιο υπό τη διεύθυνση τού χοράρχη Μaurice Αntoine Croissant για την παρουσίαση τής «Λειτουργίας σε Τζαζ» τού γερμανού συνθέτη Peter Schindler.
Αυτό το έργο προσφέρει μία εξαιρετικά ασυνήθιστη ενορχήστρωση. Στο απαιτητικό και εκτενές χορωδιακό μέρος τού έργου προστίθενται το σαξόφωνο, τα κρουστά και το εκκλησιαστικό όργανο. «Η Λειτουργία σε τζαζ» βασίζεται στα πέντε βασικά μέρη τής Θείας Λειτουργίας. Τα κείμενα τών μερών αυτών, που ανάγονται στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, αποτέλεσαν την αφορμή και την έμπνευση για όλους τούς συνθέτες, που ασχολήθηκαν με τη δημιουργία εκκλησιαστικών μουσικών έργων. Αυτό συνέβη και με τον Peter Schindler. Η «Λειτουργία» του, αξιοποιώντας στοιχεία τής τζαζ (αυτοσχεδιασμό και έντονο ρυθμό), είναι μία προσπάθεια τού συνθέτη να προσεγγίσει τα κείμενα τής Θείας Λειτουργίας με τη μουσική γλώσσα τής νέας χιλιετίας, που μόλις ξεκίνησε.
Το έργο γράφτηκε το έτος 2001 και έκτοτε έχει παρουσιαστεί πολλές φορές στη Γαλλία, στην Ιταλία και στη Γερμανία. Ο δημιουργός του (ο πιανίστας, οργανίστας και συνθέτης Peter Schindler) και η μουσική του ομάδα «Pipes and Phones» (Peter Lehel σαξόφωνο, Peter Schindler εκκλησιαστικό όργανο, Markus Faller κρουστά) επιτυγχάνουν μία εντυπωσιακή συνύπαρξη συναρπαστικής τζαζ μουσικής, γρηγοριανών ήχων, κλασικής τεχνικής φούγκας και συναισθηματικής αρμονίας. Το έργο έχει μία καθαρά προσωπική μουσική γλώσσα, που συναρπάζει και αποδίδει με μεγάλη επιτυχία το περιεχόμενο τών λειτουργικών κειμένων, τα οποία το ενέπνευσαν. Ένα τέτοιο έργο δεν θα έπρεπε να το χάσει κανείς.
Το χορωδιακό μέρος παρουσιάζουν τέσσερες χορωδίες, που συγκρότησε ο χοράρχης Μaurice Αntoine Croissant για τις ανάγκες τής τουρνέ.
Την Κυριακή 12 Οκτωβρίου και ώρα 20.00΄ στη Γερμανόφωνη Ευαγγελική Εκκλησία τών Αθηνών. Είσοδος ελεύθερη.
Παρασκευή 12 Σεπτεμβρίου 2008
Το εκκλησιαστικό όργανο του Αγίου Σουλπικίου στο Παρίσι
Οι εργασίες διήρκησαν 140 χρόνια περίπου. Ο ναός ολοκληρώθηκε στο μεγαλύτερο μέρος του το 1732, αλλά η πρόσοψη και το δυτικό τμήμα δεν ξεκίνησαν να κατασκευάζονται πριν απο το 1776. Το αποτέλεσμα είναι μια διώροφη πρόσοψη με τρείς κομψές κιονοστοιχίες. Η συνολική αρμονία του οικοδομήματος αλλοιώνεται μόνο, όπως λένε κάποιοι, από τους δύο κακοταιριασμένους πύργους. Ο ένας σύμφωνα με το νεοκλασσικό σχέδιο του Jean Francois Chalgrin, προστέθηκε λίγο μετά τη Γαλλική Επανάσταση, αλλά ο αντίστοιχος απέναντι πύργος δεν ξεκίνησε ποτέ, κι έτσι παρέμεινε μόνο ο αρχικός.
Το Ιερό Βήμα είναι έργο των Christophe Gamard, Louis Le Vau and Daniel Gittard αλλά ολοκληρώθηκε μεταγενέστερα από τον Gilles-Marie Oppenord, μαθητή του Francois Mansart, το 1714-1745. Η πρόσοψη είναι ένα ανορθόδοξο εγχείρημα του 1732 από τον Giovanni Niccolo Servandoni όπου μια διπλή Ιωνική κιονοστοιχία, πάνω από μια Δωρική κιονοστοιχία με στοές, συνδέει τις βάσεις των γωνιακών πύργων με την πρόσοψη. Αυτό το άκρως κλασσικιστικό θέμα κατασκευάστηκε υπό το πρίσμα του Ροκοκό. Ο επανασταστικός του χαρακτήρας αναγνωρίστηκε δύο δεκαετίες αργότερα από τον αρχιτέκτονα και δάσκαλο Jacques-Francois Blondel, ο οποίος έβαλε ένα σχέδιο της ανέγερσης της πρόσοψης στο έργο του «Γαλλική Αρχιτεκτονική», σημειώνοντας πως το τεράστιο πλεονέκτημα του κτιρίου οφείλεται στην ίδια του την αρχιτεκτονική και τη μεγαλοπρέπειά του, όπου ανοίγεται πλέον μία νέα οδός για τους Γάλλους αρχιτέκτονες.
Στο ναό του Αγίου Σουλπικίου έγιναν οι βαπτίσεις του Μαρκησίου ντε Σαντ και του ποιητή Καρόλου Baudelaire το 1740 και το 1821 αντίστοιχα, κι επίσης πραγματοποιήθηκε το 1794 ο γάμος του Βίκτωρος Ουγκώ με την Αντέλ Φουσέ.
Το 1727 ο Languet de Gergy, που ήταν ιερέας του Αγίου Σουλπικίου, ζήτησε την κατασκευή ενός ηλιακού ωρολογίου μέσα στην εκκλησία σαν τμήμα της νέας κατασκευής, για να τον βοηθήσει να υπολογίζει το Πάσχα και τις ισημερίες. Μια μεσημβρινή γραμμή από ορείχαλκο τοποθετήθηκε κατά μήκος του δαπέδου και ανεβαίνει επάνω σε ένα λευκό μαρμάρινο οβελίσκο, περίπου έντεκα μέτρα ύψος στην κορυφή του οποίου βρίσκεται μια σφαίρα με ένα σταυρό. Ο οβελίσκος χρονολογείται από το 1743. Στο παράθυρο του νοτίου κλίτους του ναού υπάρχει ένα μικρό άνοιγμα με ένα φακό όπου μια ακτίνα του ηλιακού φωτός διέρχεται και πέφτει πάνω στην ορειχάλκινη γραμμή. Το μεσημέρι της χειμερινής ισημερίας (21 Δεκεμβρίου) η ακτίνα πέφτει πάνω στον οβελίσκο. Το μεσημέρι της εαρινής και φθινοπωρινής ισημερίας (21 Μαρτίου και 21 Σεπτεμβρίου αντίστοιχα) η ακτίνα πέφτει πάνω σε ένα οβάλ χάλκινο δίσκο στο δάπεδο κοντά στο ιερό. Το ωρολόγιο αυτό κατασκευάστηκε από τον Άγγλο κατασκευαστή ωρολογίων και αστρονόμο Henry Sully, και χρησιμεύει επίσης και για άλλες επιστημονικές μετρήσεις. Η ορθολογιστική του χρήση ίσως και να προστάτευσε το ναό από καταστροφή κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης.
Στο ναό του Αγίου Σουλπικίου υπάρχει μια μακρά παράδοση στο εκκλησιαστικό όργανο. Από τα μέσα του 16ου αιώνα υπάρχουν στοιχεία για οργανίστες του ναού. Από τότε και μετά εμφανίζονται οι γνωστοί Guillaume-Gabriel Nivers και Louis-Nicolas Clerambault. Οι οργανίστες αυτοί όμως υπηρέτησαν στον παλιό ναό του Αγίου Σουλπικίου. Το παρόν εκκλησιαστικό κτίριο κατασκευάστηκε στα μέσα του 18ου αιώνα σύμφωνα με το πνεύμα του αρχιτέκτονα Chalgrin, και περιλαμβάνει την μνημειώδη εγκατάσταση του εκκλησιαστικού οργάνου που επίσης σχεδιάστηκε από τον ίδιο αρχιτέκτονα και που μπορούμε να βλέπουμε μέχρι και τις μέρες μας. Το περίβλημα αυτό του οργάνου, περιείχε παλιότερα ένα άλλο όργανο κατασκευασμένο το 1871 από τον Clicquot, με πέντε πληκτρολόγια, 64 ρετζίστρο και ένα ρετζίστρο Montre 32'. Το όργανο, στην εποχή του, εθεωρείτο ένα από τα καλύτερα της Γαλλίας μαζί με αυτά του Αγίου Μαρτίνου de Tours και του Καθεδρικού Ναού της Παναγίας. Χάρη στο εξαιρετικό ταλέντο του οργανίστα Nicolas Sejan, το όργανο πήρε μεγάλη φήμη σε ολόκληρη την Ευρώπη. Κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, ο διάσημος κατασκευαστής εκκλησιαστικών οργάνων Aristide Cavaille-Coll κατασκεύασε ένα νέο όργανο που περιείχε αρκετά στοιχεία από το παλιό και με την πρόθεση να γίνει μια συνένωση "της παλιάς τέχνης με τη νέα". Έτσι το μεγάλο εκκλησιαστικό όργανο του Αγίου Σουλπικίου, ένα από τα τρία μόνον όργανα σε όλη την Ευρώπη που είχαν τότε 100 ρετζίστρο, συμπεριλαμβανομένων του Καθεδρικού Ναού της Ουλμ (Walcker) και του Καθεδρικού Ναού του Λίβερπουλ (Willis), έγινε γρήγορα ένα από τα πλέον δημοφιλή σε όλη την υφήλιο. Ο καθηγητής Adolphe Hesse από το Breslau, που ήταν περίφημος ερμηνευτής του Μπαχ και είχε επισκεφτεί το όργανο λίγο μετά την ολοκλήρωσή του, έγραψε: "Πρέπει να πω ότι από όλα τα εκκλησιαστικά όργανα που έχω επισκεφθεί, εξετάσει και παίξει, το όργανο του Αγίου Σουλπικίου είναι το τελειότερο, το πιο αρμονικό, το μεγαλύτερο και πραγματικά το κορυφαίο έργο στην κατασκευή σύγχρονων εκκλησιαστικών οργάνων".
Το 1863, ο διάσημος βιρτουόζος Lefebure-Wely διορίστηκε οργανίστας. Τον διαδέχτηκε ο Charles-Marie Widor το 1870 που ήταν μόνο 26 ετών. Διορίστηκε με τον τίτλου του "προσωρινού οργανίστα" και ποτέ δεν του δόθηκε ο επίσημος τίτλος του τιτουλάριου οργανίστα καθ' όλη τη διάρκεια της 63χρονης θητείας του στον Άγιο Σουλπίκιο. Παραιτήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 1933 δίνοντας τη θέση του στον Marcel Dupre έναν άλλο κορυφαίο μουσικό του είδους. Ο Dupre πέθανε το απόγευμα της Πεντηκοστής του 1971 αφού είχε παίζει πρώτα στην πρωινή λειτουργία. Τον διαδέχτηκε ο μαθητής του Jean-Jacques Grunenwald, ένας άλλος επίσης σημαντικός μουσικός που έμεινε στη θέση αυτή για δέκα χρόνια μόνον. Οι καλλιτέχνες αυτοί που είχαν μεγάλη εκτίμηση στο δημιούργημα του Cavaille-Coll το άφησαν άθικτο απο προσθήκες, κάτι το οποίο δυστυχώς δε συνέβη και με άλλα όργανα του περίφημου κατασκευαστή όπου υπέστησαν διάφορες μετατροπές κατά τη διάρκεια του πρώτου ημίσεως του 20ου αιώνα. Στην πραγματικότητα το όργανο δεν πρέπει να θεωρηθεί σαν ένα του είδους ρομαντικό - συμφωνικό, όπως πολλοί θα μπορούσαν να προτείνουν. Αντιθέτως ο δημιουργός του επιθυμούσε ένα όργανο όπου η κλασσική μουσική παράδοση και το νέο ρομαντικό στυλ αποτελούν αλληλένδετα στοιχεία.
Στο εκκλησιαστικό όργανο του Αγίου Σουλπικίου έχουν υπηρετήσει οι εξής οργανίστες
Nicolas Pescheur (πέθανε το 1601 ή το 1614)
Vincent Coppeau (περ. 1618 - περ. 1651)
Guillaume-Gabriel Nivers (περ. 1651 - 1702)
J.B. Totin (1702 - περ. 1714)
Louis-Nicolas Clerambault (1715-1749)
Cesar Francois Clerambault (1749 - 1760)
Evrard Dominique Clerambault (1761 - 1773)
Claude Etienne Luce (1771 βοηθός του Evrard Dominique Clerambault; τιτουλάριος 1773 - 1783)
Nicolas Sejan (1783 - 1819)
Louis Nicolas Sejan (1819 - 1849)
Georges Schmitt (1850 - 1863)
Louis-James-Alfred Lefebure-Wely (1863 - 1869)
Charles-Marie Widor (1870 - 1934)
Marcel Dupre (1934 - 1971)
Jean-Jacques Grunenwald (1973 - 1982)
Daniel Roth (από το 1985)
Ο τελευταίος οργανίστας Daniel Roth, ευρέως γνωστός σαν ένας από τους κορυφαίους Γάλλους δεξιοτέχνες του εκκλησιαστικού οργάνου, έχει κερδίσει διάφορες διακρίσεις σαν ερμηνευτής και καθηγητής. Στην ηλικια των 20 ετών έκανε την πρώτη του εμφάνιση σαν οργανίστας στη Βασιλική της Ιεράς Καρδίας στη Μονμάρτρη του Παρισιού, σα βοηθός της καθηγήτριάς του Madame Rolande Falcinelli. Αργότερα τη διαδέχθηκε σαν τιτουλάριος οργανίστας, όπου παρέμεινε στη θέση αυτή μέχρι το 1985 όπου πλέον πήρε τη θέση του τιτουλάριου οργανίστα του Αγίου Σουλπικίου. Ο Daniel Roth είναι απόφοιτος του Ωδείου του Παρισιού και στους καθηγητές του συμπεριλαμβάνονται η Marie-Claire Alain και ο Maurice Durufle. Έχει κερδίσει σε αρκετούς διαγωνισμούς, μεταξύ των οποίων και ο Grand Prix de Chartres 1971 σε ερμηνεία και αυτοσχεδιασμό. Υπήρξε καθηγητής του εκκλησιαστικού οργάνου στη Μουσική Σχολή της Ένωσης Σαάρ, του Ωδείου της Μασσαλίας και του Στρασβούργου και είναι πρόεδρος του τμήματος εκκλησιαστικού οργάνου της Μουσικής Σχολής της Φρανκφούρτης όπου διαδέχθηκε τον Edgar Krapp και το Helmut Walcha από το 1997 ως το 2007. Έχει επίσης υπάρξει ως καλλιτέχνης εις διαμονή του Εθνικού Ναού της Αμώμου Συλλήψεως και πρόεδρος του τμήματος εκκλησιαστικού οργάνου στο Καθολικό Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον DC.
Τον προσκαλούν να παίξει σε κοντσέρτα σαν σολίστ καθώς και με διάσημες ορχήστρες. Επιπλέον διδάσκει σε τάξεις δεξιοτεχνίας και λαμβάνει μέρος ως μέλος σε κριτικές επιτροπές διαγωνισμών εκκλησιαστικού οργάνου παγκοσμίως.
Στις 11 Νοεμβρίου 2005 έπαιξε στην αφιέρωση του νέου εκκλησιαστικού οργάνου Karl Schuke (Βερολίνο) στην Αίθουσα Συναυλιών "Grand Duchesse Josephine-Charlotte" στο Λουξεμβούργο για την κατασκευή του οποίου υπήρξε και καλλιτεχνικός σύμβουλος.
Το συνθετικό έργο του Daniel Roth περιλαμβάνει αρκετά έργα για εκκλησιαστικό όργανο, για φλάουτο και όργανο, και για χορωδία και όργανο. Η πόλη του Ludwigshafen (Γερμανία) του ανέθεσε τη σύνθεση ενός ορχηστρικού κομματιού. Το "Licht im Dunkel" παρουσιάστηκε για πρώτη φορά σε αυτή την πόλη το Μάιο του 2005 και στο Παρίσι στον Άγιο Στέφανο του Mont τον Απρίλιο του 2006 και το διηύθηνε ο γιός του Francois-Xavier Roth. Το έργο εκδόθηκε από το Schott.
Για το συνθετικό του έργο έλαβε το βραβείο Florent Schmitt από την Ακαδημία των Καλών Τεχνών (Ινστιτούτο της Γαλλίας). Ο Daniel Roth είναι επίσης γνωστός για τους πνευματώδεις αυτοσχεδιασμούς του, τους οποίους περιλαμβάνει σε συναυλιακά προγράμματα. Έχει κάνει πολλές δισκογραφικές εργασίες με έργα από το 17ο αιώνα ώς και σήμερα. Αρκετές από αυτές επιβραβεύθηκαν απο κριτικούς. Είναι Ιππότης της Λεγεώνας της Τιμής, Αξιωματικός των Τεχνών και των Γραμμάτων, και Επίτιμος Εταίρος του Βασιλικου Κολλεγίου Οργανιστών του Λονδίνου. Το 2006 έλαβε το Ευρωπαϊκό Βραβείο της Ευρωπαϊκής Θρησκευτικής Μουσικής από το Φεστιβάλ της Γερμανίας Scwabisch Gmund.
Για διάφορες φωτογραφίεςτου εκκλησιαστικού οργάνου του Αγίου Σουλπικίου πατήστε Ε Δ Ω.
Διάταξη ηχοχρωμάτων
Aristide Cavaillé-Coll (1862)
Σύνθεση του 1991
A = Clicquot 1776-1781
B = Daublaine-Callinet
D = Cavaillé-Coll 1862
E = Mutin 1903
F = Société Cavaillé-Coll (1934)
G = Renaud (1989-1991)
b = Bois (ξύλο); m = Metal (μέταλλο)
Grand-Choeur I (1ο πληκτρολόγιο, 56 νότες Ντο ως Σολ, 1η αεροδόχος, όπισθεν)
Salicional 8 B m
Octave 4 D m
Fourniture 4 rgs A m
Plein Jeu 4 rgs A m
Cymbale 6 rgs A m
Cornet 5 rgs (ré3) A m
Bombarde 16 A m
Basson 16 D m
1ère Trompette 8 A m
2ème Trompette 8 A m
Basson 8 D m
Clairon 4 A D m
Clairon Doublette 2 D m
Grand-Orgue II (2ο πληκτρολόγιο, 56 νότες Ντο ως Σολ, 1η αεροδόχος εμπρός)
Principal Harmonique 16 A m
Montre 16 A m
Bourdon 16 A m b
Flûte cônique 16 D m
Montre 8 A m
Diapason 8 C m
Bourdon 8 A m b
Flûte harmonique 8 A D m b
Flûte traversière (ré3) 8 D m
Flûte à pavillon 8 C m b
Quinte 5 1/3 A C D m
Prestant 4 A D m
Doublette 2 A m
Positif III (3ο πληκτρολόγιο, 56 νότες Ντο ως Σολ, 2η αεροδόχος εμπρός)
Laye des jeux de fond
Violon basse 16 D m b
Quintaton 16 D m b
Salicional 8 A C D m
Viole de gambe 8 B m b
Unda maris 8 D m b
Quintaton 8 B m b
Flûte traversière 8 D m b
Flûte douce 4 B m
Flûte octaviante 4 B m
Dulciane 4 B m
Laye des jeux de combinaison
Doublette 2 D m
Quinte 2 2/3 A D m
Tierce 1 3/5 A m
Larigot 1 1/3 A m
Picolo 1 A m
Plein Jeu harmonique 3 à 6 rangs D m
Basson 16 D m
Baryton 8 A D m
Trompette 8 A m
Clairon 4 A m
Recit Expressif IV (4ο πληκτρολόγιο, 56 νότες Ντο ως Σολ, 3η αεροδόχος)
Laye des jeux de fond
Quintaton 16 A m b
Diapason 8 E m b
Bourdon 8 A m b
Violoncelle 8 D m
Voix céleste 8 D m
Prestant 4 A m
Doublette 2 A m
Fourniture 4 rangs A G m
Cymbale 5 rangs A G m
Basson Hautbois 8 A D m
Cromorne 8 A m
Voix humaine 8 A m
Laye des jeux de combinaison
Flûte harmonique 8 D m
Flûte octaviante 4 D m
Dulciane 4 B m
Nazard 2 2/3 A B m
Octavin 2 D m
Cornet 5 rangs A m
Bombarde 16 D m
Trompette 8 D m
Clairon 4 D m
Registres Accessoires
Machine à grêle
Rossignol
Trémolo
Solo V (5ο πληκτρολόγιο, 56 νότες Ντο ως Σολ, 2η αεροδόχος όπισθεν – παλαιό πληκτρολόγιο bombarde
Laye des jeux de fond
Bourdon 16 A m b
Flûte cônique 16 D m
Principal 8 A B D m b
Bourdon 8 D m b
Flûte harmonique 8 D B? m b
Violoncelle 8 D m b
Gambe 8 D m
Kéraulophone 8 D m
Prestant 4 A m
Flûte octaviante 4 B m
Laye des jeux de combinaison
Octave 4 D m
Octavin 2 D m
Quinte 5 1/3 B m
Tierce 3 1/5 D m
Septième 2 2/7 E m
Quinte 2 2/3 D m
Cornet 5 rangs A m
Bombarde 16 D m
Trompette 8 A
Clairon 4 A
Trompette coudée à forte pression 8 B? D m
Pédale (30 νότες, Ντο ως Φα)
Laye des jeux de fond
Principal 32 A D b
Principal 16 F m
Contrebasse 16 A B b
Soubasse 16 A b
Principal 8 F m
Violoncelle 8 C G m
Flûte Flûte 4 A B m
Laye des jeux de combinaison
Bombarde 32 A D m
Bombarde 16 A D m
Basson 16 B m
Trompette 8 A B m
Ophicléide 8 A m
Clairon 4 A m
5 Claviers manuels, 56 notes: UT à SOLl
(5 manuels, 56 notes, C to G)
Pédalier 30 notes: UT à FA
(30 note Pedal, C to F)
Tirasses: Grand-Choeur, Grand-Orgue, Récit
(Pedal coupler: Grand-Choeur, Grand-Orgue, Recit)
Octaves graves pour les cinq claviers manuels
(Sub-octave couplers for the 5 manuels)
Appel Grand-Choeur
Accouplements (manuel couplers): I/II, II/I, III/I, IV/I, V/I, IV/III
Pressions (Wind Pressure) en mm
Grand Orgue: 95, 100
Grand Choeur: 95, 115
Solo: 100, 115, 127
Positif: 100, 115, 120
Recit: 100, 115
Pedale: 90 - 100
Chamade: 140-150
5 Claviers manuels, 56 notes: UT à SOLl
(5 manuels, 56 notes, C to G)
Pédalier 30 notes: UT à FA
(30 note Pedal, C to F)
Tirasses: Grand-Choeur, Grand-Orgue, Récit
(Pedal coupler: Grand-Choeur, Grand-Orgue, Recit)
Octaves graves pour les cinq claviers manuels
(Sub-octave couplers for the 5 manuels)
Appel Grand-Choeur
Accouplements (manuel couplers): I/II, II/I, III/I, IV/I, V/I, IV/III
Pressions (Wind Pressure) en mm
Grand Orgue: 95, 100
Grand Choeur: 95, 115
Solo: 100, 115, 127
Positif: 100, 115, 120
Recit: 100, 115
Pedale: 90 - 100
Chamade: 140-150
Πηγές:
http://en.wikipedia.org/wiki/Saint-Sulpice_(Paris)
http://www.stsulpice.com/
http://www.stsulpice.com/Docs/disc.html#english1
http://en.wikipedia.org/wiki/Sulpitius_the_Pious
http://www.danielrothsaintsulpice.org/english/biography.php
Πέμπτη 24 Απριλίου 2008
Το Εκκλησιαστικό Όργανο του Καθεδρικού Ναού του Westminster
ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΟΡΓΑΝΟ
ΤΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΝΑΟΥ ΤΟΥ WESTMINSTER
ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ
Ο Καθεδρικός Ναός του Westminster αποτελεί την έδρα του Αρχιεπισκόπου της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στο Λονδίνο. Δεν πρέπει να συγχέεται με το Αββαείο του Westminster που βρίσκεται σε γειτνιάζουσα περιοχή. Ο ναός αυτός είναι η μεγαλύτερη Ρωμαιοκαθολική εκκλησία που υπάρχει στην Αγγλία και Ουαλία.
Ο ναός αυτός διαθέτει μια σχετικά σύντομη ιστορία. Το μέρος στο οποίο βρίσκεται ήταν γνωστό παλιότερα με την επωνυμία Bulinga Fen και αποτελούσε τμήμα του βάλτου που υπήρχε στην περιοχή του Westminster. Αποστραγγίστηκε από τους Βενεδικτίνους μοναχούς που ήταν οι κτίτορες και κάτοχοι του Αββαείου του Westminster και χρησιμοποιήθηκε σαν αγορά και εκθεσιακός χώρος. Αργότερα χρησιμοποιήθηκε επίσης σαν χώρος αναψυχής αλλά ουσιαστικά παρέμεινε ερημότοπος.
Το 17ο αιώνα ένα τμήμα της περιοχής αυτής πουλήθηκε από το Αββαείο για την κατασκευή μια φυλακής η οποία κατεδαφίστηκε και αντικατεστάθη από ένα μεγαλύτερο σύστημα φυλακών το 1834. Τελικά η περιοχή αποκτήθηκε από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία το 1884.
Ο Καθεδρικός Ναός του Westminster, είναι αφιερωμένος στο Υπερπολύτιμο Αίμα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, στην Αγία Μητέρα Του στο θετό Του Πατέρα Άγιο Ιωσήφ και στον εφημέριο Του Άγιο Πέτρο. Επίσης υπάρχουν δευτερεύουσες αφιερώσεις στον Άγιο Αυγουστίνο και όλους τους Αγίους της Βρεταννίας, στον Άγιο Πατρίκιο και σε όλους τους Αγίους της Ιρλανδίας. Σχεδιάστηκε με το Βυζαντινό ρυθμό αρχιτεκτονικής από το Βικτωριανό αρχιτέκτονα John Francis Bentley. Ο θεμέλιος λίθος τοποθετήθηκε το 1895 και αποπερατώθηκε ύστερα από 8 χρόνια το 1903.
Στο εσωτερικό του Ναού υπάρχουν θαυμάσια έργα τέχνης από μάρμαρο και μωσαϊκά. Ο Δρόμος του Σταυρού, με τις 14 παραστάσεις, έργο του γλύπτη Eric Gill, είναι επίσης ένα πασίγνωστο έργο τέχνης που κοσμεί τον Καθεδρικό Ναό.
Το εξωτερικό του ναού είναι επίσης ένα κομψοτέχνημα στο οποίο δεσπόζει ο Πύργος του Αγίου Εδουάρδου στα 80 μέτρα ύψος (αν συμπεριληφθεί και ο σταυρός τότε φτάνουμε στα 89 μέτρα ύψος περίπου) και η Δυτική Πρόσοψη η οποία είναι στολισμένη με κίονες και αψίδες. Ο Πύργος του Αγίου Εδουάρδου είναι 20 μέτρα ψηλότερος από τους πύργους του Αββαείου του Westminster, ενώ είναι χαμηλότερος κατά 10 μέτρα από το περίφημο ρολόι του Big Ben του Κοινοβουλίου.
Το εκκλησιαστικό όργανο του Καθεδρικού Ναού αποτελεί επίσης ένα θαυμάσιο κόσμημα. Είναι τοποθετημένο στο δυτικό εξώστη του ναού και είναι ένα από τα λίγα μεγάλα εκκλησιαστικά όργανα που δε διαθέτουν ορατή πρόσοψη. Αντί πρόσοψης υπάρχουν τεράστια παραβάν που καλύπτουν τους αυλούς του οργάνου το οποίο παράγει ένα καταπληκτικό ηχητικό αποτέλεσμα που πραγματικά αμιλλάται αυτό του εντυπωσιακού θεαματικού αποτελέσματος που αποκτά κανείς με την είσοδό του στον τεράστιο αυτό ναό.
Το αρχικό σχέδιο του οργάνου, που προτάθηκε το 1910, αφορούσε ένα όργανο τεραστίων διαστάσεων με 120 ρετζίστρο, κατάλληλο για το χώρο αυτό. Θα τοποθετείτο στο ανατολικό άκρο του ναού στους εξώστες του Ιερού Βήματος, ενώ η κονσόλα θα τοποθετείτο κάτω στο δάπεδο, σύμφωνα με τα αρχικά σχέδια του αρχιτέκτονα Bentley. Ο σχεδιασμός αυτός είχε προταθεί από το T.C. Lewis βασισμένο σε σχέδια του Richard Runciman Terry, που ήταν ο πρώτος Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Ναού. Οι αυλοί του οργάνου θα τοποθετούνταν σε διάφορα τμήματα στο κάτω μέρος του Βήματος αλλά και στους γύρω εξώστες του. Αργότερα, για οικονομικούς λόγους, κατασκευάστηκε μόνο ένα μικρό όργανο Choir στο Βήμα. Μετά από δέκα χρόνια όμως, ο Καρδινάλιος Bourne επικοινώνησε με τον John Courage για το σχεδιασμό ενός νέου μεγαλύτερου οργάνου. Ο John Courage ήταν μια εμπνευσμένη επιλογή, δεδομένου ότι έχει γνωμοδοτήσει για το όργανο του Καθεδρικού Αγγλικανικού Ναού του Southwark, είχε μαθητεύσει επίσης στην εταιρεία Lewis and Co, και είχε επίσης καλές γνωριμίες με τους οργανίστες Louis Vierne, Guy Weitz και Marcel Dupré. Ο τελευταίος ειδικά κατανάλωσε αρκετό χρονικό διάστημε με τον Courage μεταφέροντας διάφορες ιδέες για την κατασκευή του νέου οργάνου του ναού του Westminster. O Dupré ήταν αυτός που επέμεινε στο να τοποθετηθεί το όργανο στο Δυτικό Εξώστη του ναού, όπως συνηθιζόταν στην Ευρώπη και όχι στο Ιερό Βήμα όπως ήταν επιθυμία του αρχιτέκτονα Bentley αλλά και ήταν επίσης μια τυπική συνήθεια των Αγγλικών Καθεδρικών Ναών.
Το αρχικό σχέδιο προτάθηκε από την εταιρεία Harrison & Harrison, μια φημισμένη εταιρεία κατασκευής εκκλησιαστικών οργάνων της Μεγάλης Βρεταννίας. Τελικά η εργασία κατασκευής ανατέθηκε στο Henry Willis ΙΙΙ το Δεκέμβριο του 1920.
Το πρώτο τμήμα του οργάνου εγκαινιάστηκε το 1922 (33 ρετζίστρο μόνο) από το Marcel Dupré. Μέσα στα δέκα επόμενα χρόνια πολλοί φημισμένοι οργανίστες συμπεριλαμβανομένων των Marcel Dupré, Edwin Lemare, Joseph Bonnet και Guy Weitz, έδιναν ρεσιτάλ υπέρ του συγκέντρωσης χρηματικού ποσού για την αποπεράτωση του οργάνου. Το 1924 ο Louis Vierne έδωσε ένα ρεσιτάλ στο ναό όπου του δόθηκε ένα θέμα για να αυτοσχεδιάσει, από το Henry Willis, το οποίο βασιζόταν στη μελωδία που παράγει η κωδωνοστοιχία του ωρολογίου Big Ben του Κοινοβουλίου. Ο Vierne χρησιμοποίησε αργότερα αυτόν τον αυτοσχεδιασμό στη γνωστή του σύνθεση «Carillon de Westminster». Την ίδια χρονιά ο Marcel Dupré παρουσίασε στο όργανο αυτό τη γνωστή του Παθητική Συμφωνία, χάριν της οποίας προστέθηκε στα ποδόπληκτρα του οργάνου το επιβλητικό ρετζίστρο Contra Bombarde 32’.
Το 1932 το όργανο ολοκληρώθηκε ουσιαστικά με την προσθήκη 11 επιπλέον ρετζίστρο, περαιτέρω του αρχικού σχεδιασμού. Διάφορα ρεσιτάλ από φημισμένους καλλιτέχνες λάμβαναν χώρα στον Καθεδρικό Ναό μέχρι πριν το ξέσπασμα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου το 1939. Το 1946 επαναλήφθηκαν τα ρεσιτάλ αυτά και πλέον με νέα ονόματα όπως οι Leonce de Saint-Martin, Fernando Germani, Jeanne Demessieux και πάλι ο Marcel Dupré του οποίου ο μεγάλος σύνδεσμος με το όργανο αυτό συνέχιζε να καλλιεργείται. Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 ο Nicolas Kynaston επανέφερε την παράδοση των ρεσιτάλ μετά από μια έλλειψη ορισμένων ετών, προσκαλώντας διάσημους μουσικούς για να παίξουν, μεταξύ αυτών οι Germani, Ralph Downes, Jean Langlais, Goerge Thalben-Ball, Pierre Cochereau και Jean Guillou. Πάντως η κατάσταση του οργάνου ήταν σε φθίνουσα πορεία, η συναρμογή παρήγαγε διάφορους θορύβους, ενώ μια συντήρηση ήταν άκρως αναγκαία ειδικά από τη στιγμή όπου μια μεγάλη ηλεκτρική κονσόλα στο Ιερό Βήμα τοποθετήθηκε το 1926.
Μετά από μια μεγάλη επισκευή το 1984, από την εταιρεία Harrison & Harrison, το όργανο επαναλειτούργησε το 1985 με τον David Hill, που ήταν ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής της περιόδου εκείνης. Οι συστοιχίες των αυλών καθαρίστηκαν από τη σκόνη καθώς και από την αιθάλη που παράγεται από τα κεριά και το θυμίαμα. Επίσης πραγματοποιήθηκε εκ νέου εντονισμός και τοποθετήθηκε σύστημα αποθήκευσης μνημών ομαδοποίησης των ρετζίστρο. Τα τελευταία χρόνια επίσης έγινε μια επιπλέον βελτίωση του μηχανισμού αλλά και εγκατάσταση μιας τράπεζας μνημών 256 θέσεων. Το 1996 επίσης βελτιώθηκε η σύνδεση του οργάνου με την κονσόλα του Ιερού Βήματος. Συνεχίζεται επίσης η προσέλκυση καλλιτεχνών από κάθε μέρος της Ευρώπης για την πραγματοποίηση ρεσιτάλ εκκλησιαστικού οργάνου.
Η διάταξη των ρετζίστρο του οργάνου είναι η ακόλουθη:
Pedal Organ
1. Double Open Bass (from 2) 32
2. Open Bass 16
3. Open Diapason 16
4. Contra Bass 16
5. Sub Bass 16
6. Dulciana (from 19) 16
7. Violon (from 50) 16
8. Octave (from 2) 8
9. Principal (from 3) 8
10. Flute (from 5) 8
11. Super Octave (from 3) 4
12. Seventeenth * New 31/5
13. Nineteenth * in 22/3
14. Twenty-second * 1984 2
15. Contra Bombarde (from 16) 32
16. Bombarde 16
17. Trombone 16
18. Octave Trombone (from 17) 8
Choir Organ (Enclosed)
19. Contra Dulciana 16
20. Open Diapason 8
21. Viola 8
22. Sylvestrina 8
23. Cor de Nuit 8
24. Cor de Nuit Célestes 8
25. Gemshorn 4
26. Nason Flute 4
27. Nazard 2 2/3
28. Octavin 2
29. Tierce 1 3/5
30. Trompette 8
II. Octave
III. Sub-Octave
IV. Unison Off
Great Organ First Division
31. Double 16
32. Open Diapason No. 1 8
33. Open Diapason No. 2 8
34. Octave 4
35. Octave Quint 2 2/3
36. Super Octave 2
37. Grand Chorus 15 19 22 26 29 V
38. Double Trumpet 16
39. Trumpet 8
40. Clarion 4
Second Division
41. Bourdon 16
42. Open Diapason No. 3 8
43. Flute Harmonique 8
44. Quint 51/3
45. Principal 4
46. Flute Couverte 4
47. Tenth 31/5
48. Twelfth 22/3
49. Fifteenth 2
Swell Organ
50. Violon 16
51. Geigen Diapason 8
52. Rohrflöte 8
53. Echo Viole 8
54. Violes Célestes 8
55. Octave Geigen 4
56. Suabe Flute 4
57. Twelfth 2 2/3
58. Fifteenth 2
59. Harmonics 17 19 22 III
60. Oboe 8
61. Vox Humana 8
V. Tremulant
62. Waldhorn 16
63. Trumpet 8
64. Clarion 4
VI. Octave
VII. Sub-Octave
VIII. Unison Off
Solo Organ
(65-77 Enclosed)
65. Quintaton 16
66. Violoncello 8
67. Violoncello Célestes 8
68. Salicional 8
69. Unda Maris 8
70. Tibia 8
71. Concert Flute 4
72. Piccolo Harmonique 2
73. Cor Anglais 16
74. Orchestral Oboe 8
75. Corno di Bassetto 8
IX. Tremulant
76. French Horn 8
77. Orchestral Trumpet 8
78. Tuba Magna 8
X. Octave
XI. Sub-Octave
XII. Unison Off
Couplers
XIII. Choir to Pedal
XIV. Great to Pedal
XV. Swell to Pedal
XVI. Solo to Pedal
XVII. Swell to Choir
XVIII. Solo to Choir
XIX. Choir to Great
XX. Swell to Great
XXI. Solo to Great
XXII. Solo to Swell
XXIII. Great Reeds on Solo
XXIV. Great second division on Choir
XXV. Great and Pedal combinations coupled
XXVI. Generals on Swell foot pistons
(XXII, XXIV and XXVI were added in 1984)
Accessories
Eight foot pistons to the Pedal Organ
Eight pistons to the Choir Organ
Eight pistons to the Great Organ
Eight pistons to the Swell Organ (duplicated by foot pistons)
Eight pistons to Solo Organ
Eight general pistons and general cancel
256 levels of memory for general pistons and eight levels for divisional pistons
Reversible foot pistons: XIV, XV, XX
Reversible pistons: XIII-XXII
FF and FFF blind reversible pistons
Apse console general cancel
Balanced expression pedals to the Choir, Swell and Solo Organs
Στους παρακάτω ιστοσυνδέσμους μπορείτε να ακούσετε ηχητικά δείγματα του οργάνου και της χορωδίας του Καθεδρικού Ναού:
http://www.westminstercathedral.org.uk/player/tracks/cd1_track1.mp3
http://www.westminstercathedral.org.uk/player/tracks/cd1_track2.mp3
http://www.westminstercathedral.org.uk/player/tracks/cd2_track1.mp3
http://www.westminstercathedral.org.uk/player/tracks/cd2_track2.mp3
Πηγές:
http://www.westminstercathedral.org.uk/music/music_organs.html
http://www.ondamar.demon.co.uk/schemes/props/hhwestrc.htm
http://en.wikipedia.org/wiki/Westminster_Cathedral



